Słownik pojęć. Gastronomia i technologia bez żargonu.
41 pojęć, które pojawiają się w rozmowach o rezerwacjach, płatnościach, kuchni, zespole i przepisach. Krótko i z linkami do poradników.
41 pojęć
A
AI Act
Unijne rozporządzenie o sztucznej inteligencji. Od 2 sierpnia 2026 r. art. 50 wymaga, by osoba rozmawiająca z systemem AI wiedziała, że to AI, także w rozmowie telefonicznej.
B
BLIK
Polska metoda płatności telefonem: gość wpisuje sześciocyfrowy kod z aplikacji banku i potwierdza płatność. W Townely płatności BLIK obsługuje PayU.
Bon kuchenny
Papierowy wydruk zamówienia dla kuchni lub baru, potocznie bonczek. W wielu lokalach zastępuje go ekran kuchenny (KDS).
C
Centralka telefoniczna AI
Numer telefonu lokalu, pod którym połączenia odbiera wirtualny pracownik AI. W Townely to część modułu Voice AI, a uruchomienie trwa 2–4 tygodnie, zależnie od operatora.
Czas obsługi stolika
Czas od posadzenia gości do zwolnienia stolika. Krótszy przy tej samej jakości obsługi oznacza więcej gości w godzinach szczytu. Townely podaje, że płatność przy stoliku oszczędza około 15 minut na każdym stoliku.
D
Direct trade
Zakupy bezpośrednio od producenta, bez pośredników. W Townely: „od farmy do kuchni” w module Marketplace.
Dzielenie rachunku
Podział jednego rachunku między gości przy stoliku: za wybrane pozycje, na równe części albo dowolną kwotą.
E
EWA
Earned Wage Access, czyli wypłata na żądanie: dostęp pracownika do już zarobionej części pensji przed dniem wypłaty.
F
Faktura VAT przy płatności QR
Gość, który płaci kodem QR, wpisuje NIP i otrzymuje fakturę VAT ze swoimi danymi, bez proszenia kelnera.
Food cost
Koszt surowców potrzebnych do przygotowania dania, zwykle liczony jako procent ceny w karcie. Pomaga ustalać ceny i pilnować marży.
G
Grafik
Plan zmian zespołu na tydzień lub miesiąc. W Townely grafik prowadzisz w Jobs Platform, a nowe osoby trafiają do niego od razu po rekrutacji.
I
Integracja
Połączenie dwóch systemów, które same wymieniają dane, na przykład rezerwacji z Google z kalendarzem lokalu.
J
Jawność wynagrodzeń
Od 24 grudnia 2025 r. kandydat musi poznać wynagrodzenie lub jego przedział przed zatrudnieniem, a nazwa stanowiska ma być neutralna płciowo.
K
KDS
Kitchen Display System, czyli ekran w kuchni lub przy barze, na którym widać zamówienia z systemu POS zamiast papierowych bonów.
Kod QR
Kwadratowy kod, który gość skanuje aparatem telefonu, by otworzyć menu, zamówić i zapłacić. Nie wymaga instalowania aplikacji.
Kolejka rezerwacji
Lista nowych rezerwacji, które czekają na akceptację lokalu. Po akceptacji rezerwacja dostaje stolik na planie sali.
KSeF
Krajowy System e-Faktur: państwowa platforma, przez którą firmy w Polsce wystawiają i odbierają faktury. Od 2026 roku faktury między firmami trafiają do KSeF. W Townely faktury od dostawców pobiera z KSeF moduł Invoices & Costs.
L
Loża
Wydzielona strefa z miejscami siedzącymi w klubie, rezerwowana zwykle z przedpłatą.
M
Marketplace
Platforma zakupowa, na której wielu producentów sprzedaje w jednym miejscu. Lokal składa jedno zamówienie i płaci raz.
Master class
Warsztaty prowadzone przez ekspertów branży, na przykład barmanów czy szefów kuchni. W Townely w module Jobs Platform.
N
Napiwek
Dobrowolna kwota dla obsługi ponad rachunek. Przy płatności kodem QR gość sam wybiera jej wysokość. Townely podaje, że zespoły dostają w ten sposób o 12% więcej napiwków.
No-show
Rezerwacja, na którą gość nie przychodzi i której nie odwołuje.
O
Obłożenie
Odsetek zajętych miejsc lub stolików w danym czasie. Pomaga planować grafik, zakupy i przedpłaty.
Omnibus
Pakiet unijnych przepisów o ochronie konsumentów. W Polsce od 1 stycznia 2023 r. zakazuje między innymi publikowania fałszywych opinii i zlecania ich innym.
Opinie w Google
Oceny i recenzje w Profilu Firmy w Google, widoczne w Mapach i wyszukiwarce. Od 17 kwietnia 2026 r. Google zabrania między innymi wyznaczania pracownikom limitów zebranych opinii.
P
PayU
Operator płatności online. W Townely obsługuje karty, przelewy, BLIK i przelewy zagraniczne, a środki trafiają do panelu PayU lokalu.
Plan sali
Mapa stolików lokalu w systemie rezerwacji, w Townely nazywana podglądem sali. Kolory pokazują, które stoliki są wolne.
POS
Point of Sale, czyli system sprzedaży w lokalu: przyjmowanie zamówień, przekazywanie ich do kuchni i baru, rozliczenia i raporty.
Przedpłata
Pieniądze pobrane od gościa z góry przy rezerwacji. Jej skutki zależą od tego, czy w zasadach rezerwacji jest zadatkiem, czy zaliczką.
Przedsprzedaż
Sprzedaż biletów lub rezerwacji przed wydarzeniem, często w kilku progach cenowych.
Przywoływanie kelnera
Funkcja, dzięki której gość wzywa obsługę ze swojego telefonu. W Townely w module QR Order & Payment.
R
RevPASH
Revenue Per Available Seat Hour, czyli przychód na jedno dostępne miejsce w ciągu godziny. Pokazuje, jak dobrze lokal wykorzystuje salę w różnych porach dnia.
Rotacja stolików
Liczba grup obsłużonych przy jednym stoliku w danym czasie, na przykład podczas jednego wieczoru. Townely podaje, że jego system POS przyspiesza rotację stolików o 24%.
S
SLA
Service Level Agreement, czyli gwarantowany czas reakcji dostawcy na zgłoszenie.
Ś
Średni rachunek
Średnia wartość rachunku na stolik albo na gościa. Townely podaje, że płatność przy stoliku zwiększa średnią kwotę zamówienia o 12,5%.
U
Upselling
Proponowanie gościowi droższej lub dodatkowej pozycji, na przykład deseru czy lepszego wina. W e-menu pomagają w tym dobre zdjęcia i opisy dań.
V
Voicebot
Program, który prowadzi rozmowy telefoniczne głosem. W Townely to wirtualny pracownik w module Voice AI.
W
Walk-in
Gość bez rezerwacji, który przychodzi z ulicy. Wpisany do kalendarza pokazuje obsłudze realne obłożenie sali.
Z
Zadatek
Kwota wpłacona przy zawarciu umowy (art. 394 Kodeksu cywilnego). Gdy gość nie przyjdzie, lokal może ją co do zasady zatrzymać.
Zaliczka
Część ceny zapłacona z góry. Gdy umowa nie dojdzie do skutku, co do zasady podlega zwrotowi.
Nie mamy jeszcze tego pojęcia. Napisz do nas, a dodamy je do słownika.
Gotowi na zmianę?